تبلیغات
تبلیغات

کالیبر چیست؟! و در اسلحه چه معنایی دارد؟!

کالیبر چیست؟! و در اسلحه چه معنایی دارد؟!
تعریف کالیبر
کالیبر (فرانسوی: Calibre)، در لغت‌نامه‌ی دهخدا به‌معنای قطر درونی لوله‌ی استوانه و یا قطر درونی احجام استوانه‌ای شکل می‌باشد؛ که با این حساب در سلاح‌های گرم نیز به‌معنای قطر داخلی لوله‌ی سلاح و یا همان قطر خارجی گلوله خواهد بود. کالیبر به‌طور معمول برحسب میلی‌متر بیان می‌شود؛ که البته گاهی در کشورهای انگلیسی زبان از جمله آمریکا، واحد اینچ نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. لازم به ذکر است که هرچه کالیبر یک سلاح‌بزرگتر باشد، به دلیل افزایش قطر گلوله، وزن آن نیز بیشتر شده و انرژی بیشتری در لحظه برخورد تولید می‌کند.
بیشتر بدانید
این واژه در زبان‌های اروپایی (Caliber یا Calibre)، از واژه‌ی ایتالیایی کالیبرو (Calibro) به دست آمده که البته آن نیز از واژه‌ی عربی «قالب» گرفته شده است. اما خود قالب نیز از ریشه‌ی پارسی واژه‌ی «کال» و «کالبد» می‌باشد.

برخی از کالیبرهای مشهور

در طول تاریخ اسلحه‌سازی، کالیبرهای متفاوتی تولید و مورد استفاده قرار گرفته‌است. همانطور که در ابتدای مطلب نیز درباره رابطه‌ی بزرگی کالیبر، وزن و انرژی آن گفته شد، از این رو در گذشته استفاده از کالیبرهای بزرگ مرسوم بود؛ ولی در طول جنگ جهانی دوم با تجربیات عملی بدست آمده، همه‌ی کشورها به سمت استفاده از کالیبرهای کوچک‌تر رو آوردند. در همین راستا تعدادی کالیبر به صورت استاندارد معرفی شد؛ که به‌جای اینکه هر کارخانه‌ای کالیبر خاص خود را تولید کند؛ همه‌ی کارخانه‌های اسلحه‌سازی، بر اساس کالیبرهای استاندارد، سلاح‌های جدید را طراحی و تولید می‌کنند.

  • ۰/۲۲ اینچ یا کالیبر خفیف
  • ۵٬۴۵ م‌م کالیبر کلاشنیکف از ۱۹۷۴ به بعد
  • ۵/۵۶ م‌م کالیبر فشنگ متوسط ناتو (استاندارد جدید)
  • ۰/۲۷۰ اینچ کالیبر بسیار رایج تفنگ‌های شکاری
  • ۷/۶۲ م‌م کالیبر فشنگ پرقدرت ناتو (استاندارد قدیمی)
  • ۰/۳۲ اینچ کالیبر سلاح کمری
  • ۰/۳۸ اینچ کالیبر رولور اسپرینگ‌فیلد
  • ۰/۴۵ اینچ کالیبر کُلت
  • ۹ میلی‌متر کالیبر رایج سلاح کمری و مسلسل دستی
  • ۰/۵۰ اینچ کالیبر مسلسل سنگین براونینگ و دوشکا معروف به «کالیبر ۵۰»

نمونه‌هایی از کالیبرهای بزرگ‌تر نیز در سلاح‌های تک تیراندازی یا ضد زره با مصارف خاص و محدود تولید و مورد استفاده قرار می‌گیرد.

از جمله معروفترین سلاح‌های کالیبر ۷/۶۲، تفنگ‌هایی چون کلاشنیکف و ژ۳ هستند. همچنین معروفترین سلاح‌های کالیبر ۵/۵۶ نیز اسلحه ام ۱۶ و ام ۴ ساخت ایالات متحده است. نتایج خوب استفاده از کالیبر ۵/۵۶ در جنگ‌های اخیر ایالات متحده -مانند جنگ ویتنام، سومالی و عراق- همه کشورها را تشویق به استفاده از این کالیبر نمود؛ به‌طوری که کالیبر ۵/۵۶ رسماً از سال ۱۹۸۰ در ناتو به‌خدمت گرفته‌شد.

برتری کالیبر 5/56 بر 7/62

امتیازات کلی:

  1. قدرت نفوذ گلوله 5/56 مدل SS109 در مجموع از گلوله 7/62 بیشتر بوده و برای درگیریهای زیر 300 متر مناسب می باشد.
  2. قدرت پس زنی (لگد) گلوله 5/56 کمتر است و دقت بیشتری را ایجاد می کند.
  3. وزن کم کالیبر 5/56 امکان حمل مهمات بیشتری را به سرباز می دهد.
  4. ابعاد کوچک مهمات 5/56 امکان استفاده از سلاحهای کوچک‌تر و سبک تر و همچنین سلاحهای مخصوص نیروهای ویژه را به سربازان می دهد.
  5. قدرت کشندگی کالیبر 5/56 به علت قابلیت انحراف در مسیر حرکت گلوله پس از برخورد با هدف و خصوصیت متلاشی شدن آن در داخل بدن انسان نسبت به کالیبر 7/62 بسیار بیشتر است.

آثار و نتایج عبور گلوله از بدن

کالیبر7/62 ساخت روسیه: (جهت استفاده در کلاشنیکف)

  • این گلوله قابلیت عبور از 26میلیمتر بافت زنده انسانی را دارد و بعد از این مسافت انحراف گلوله آغاز می شود.
  • این گلوله در ناحیه شکمی دارای کمترین آثار تخریبی می باشد.
  • در هیچ نمونه ای مورد قطع عضو مشاهده نشده است.
  • این گلوله در بسیار از موارد نمی تواند از سمت مقابل بدن عبور کند.

کالیبر7/62ساخت یوگسلاوی: (جهت استفاده در کلاشنیکف)

  • این گلوله قابلیت حرکت در خط مستقیم در بدن انسان تا 9سانتیمتر را دارد.
  • انحراف این گلوله در بدن انسان خیلی زیاد است. این انحراف باعث ایجاد یک حفره بزرگ در محل خروج گلوله می شود. در مجموع تا عمق 11 سانتیمتر اعضای بدن به دو نیم می شوند. استخوانها 100% شکسته شده و عضلات کوچک و متوسط بطور حتم پاره می شوند. در زخم حفره خروجی به علت ایجاد شدن لخته خون مسیر بند آمده و زخم نیز خونریزی بسیار کمی دارد.

کالیبر5/56:

  • ایجاد یک حفره بزرگ دایمی در بدن.
  • این گلوله تا عمق 12 سانتیمتر در مسیر مستقیم حرکت می کند و سپس همراه با یک انحراف 90درجه متلاشی شده و قطعات کوچک‌تر تا عمق 7سانتیمتر در اعضای جانبی نیز فرو می روند. این فرآیند باعث جداشدن اعضای داخلی بدن می شود.

به این ترتیب به دلیل انحراف بسیار زیاد کالیبر 5/56 و همچنین قابلیت متلاشی شدن این گلوله در بدن انسان جراحات خطرناک تری مانند قطع عضو، از کار افتادن اعضای جانبی مسیر حرکت گلوله و همچنین ایجاد حفره های متعدد و نسبتاً بزرگ در محل خروج می شود که نسبت به کالیبر 7/62 بسیار کشنده تر است.

نتیجه گیری

باتوجه به مطالب فوق گلوله کالیبر ۵/۵۶ به دلیل قابلیت حمل زیاد و ایجاد جراحات شدید در دشمن، برتری بلامنازعی دارد. ولی باید توجه داشت که اثرات این گلوله در فواصل تا ۳۰۰ متر می باشد. البته از آنجا که دید موثر یک سرباز بیش از ۳۰۰متر نیست، عملا این گلوله قابلیت خود را حفظ می کند. ولی در سالهای اخیر با افزایش تولید و کاربرد سایتهای نشانه روی لیزری و دوربینهای نظامی قابل نصب بر روی سلاحهای متفاوت، قدرت دید سربازان به بیش از ۳۰۰ متر افزایش یافته است.

بنابراین به نظر می رسد که مجدداً استفاده از کالیبر۷/۶۲ به دلیل قدرت بیشتر و خطای کمتر در فواصل بیش از ۴۰۰ متر در دستور کار ارتشهای جهان قرار گیرد. با این وجود هنوز ارتشهای پیشرفته جهان مانند ایالات متحده، کشورهای عضو ناتو و کشورهای بلوک شرق مانند روسیه تمایل به استفاده از کالیبرهای شارژ متوسط مانند ۵/۵۶ را دارند. حتی کشورهای جهان سومی و ارتشهای غیر تکنولوژیک مانند ایران نیز که سالها از کالیبر ۷/۶۲ استفاده می کردند، به سمت استفاده از کالیبر ۵/۵۶ روی آورده اند.

کالیبرهای رایج در اینچ و معادل متریک آنها

کالیبر در اینچ کالیبر در متریک قطر معمول گلوله فشنگ های متداول توضیحات
.۴۴ ۱۰٫۹ میلیمتر ۰٫۴۲۹ اینچ .۴۴۴ Marlin, .44 S&W Russian, .44 S&W Special, .44 Remington Magnum, .44 Auto Mag, .440 Cor-Bon, .44/454 JDJ Woodswalker
.۴۰ ۱۰ میلیمتر ۰٫۴۰۰ اینچ .۴۰ S&W, 10mm Auto
.۴۵ ۱۱٫۴۳ میلیمتر ۰٫۴۵۱–۰٫۴۵۴ اینچ .۴۵ ACP, .45 GAP, .454 Casull, .45 Long Colt .455 Webley Bullet diameter depends on bullet type/material. Generally 0.451 in for full metal jacket bullets and 0.454 in for lead bullets.
.۵۰ ۱۲٫۷ میلیمتر ۰٫۵۱۰ in, 12.95 میلیمتر .۵۰ BMG, .50 Action Express, 12.7×۱۰۸mm M2 Browning machine gun and other heavy machine guns, long-range rifles typified by Barrett products. Desert Eagle handgun.
.۱۷۲ ۴ میلیمتر ۰٫۱۷۲ اینچ .۱۷ HMR, .17 Hornet, .17 Ackley Hornet, .17 Winchester Super Magnum, .17-32 Magnum, .17 VHA, .17 Remington, .17/222, .17 Mach III-IV, .17 Ackley Improved Bee, .17-357 RG, .17 Remington Fireball, .17 Incinerator, 4.39x39Rmm SPS
.۲۰, .۲۰۴ ۵ میلیمتر ۰٫۲۰۴ اینچ .۲۰۴ Ruger, 5mm Remington Rimfire Magnum
.۲۲۱ ۵٫۴۵ میلیمتر .۲۲۱ اینچ ۵٫۴۵mm x 39mm خانواده روسی Russian Mil Std
.۲۲ ۵٫۶ میلیمتر .۲۲۳ اینچ .۲۲ Short, .22 Long, .22 Long Rifle, .22 Stinger, 22 Extra Long, .297/230 Morris Extra Long, .22 Hornet, .22 Rem Automatic, 5.66 x39 MPS, .22 Rem Jet
.۲۲۴ ۵٫۷ میلیمتر .۲۲۴ اینچ .۲۱۸ Bee, .219 Zipper, .22 Hornet-K, .220 Swift, .222 Remington, .222 Remington Magnum, .223 Remington, 5.56×۴۵mm NATO, 5.7×۲۸mm, .22 TCM, 5.8 x 42 Chinese, .224 Weatherby Magnum, .225 Winchester, .223 Winchester Super Short Magnum (Obsolete) .223 Ackley Improved, .219 Donaldson Wasp, .221 Remington Fireball, .22-250 Remington and many more
.۲۴۳ ۶ mm ۰٫۲۴۳ اینچ .۲۴۳ Winchester, .244 Remington, 6mm Remington, 6 mm plastic airsoft BBs, 6mm Whisper, 6mm PPC, 6mm Bench Rest Remington,6x45mm, 6x47mm, 6mm Cheetah, .240 Weatherby, 6×62 Freres, 6mm Norma BR, 6XC Tubb, 6mm JDJ, 6mm SAW, 6-250 Walker, 6.17 Spitfire, 6.17 Flash, 6mm Lee Navy, and more,
.۲۵ ۶٫۳۵ میلیمتر ۰٫۲۵ اینچ, ۶٫۳۵ میلیمتر .۲۵ ACP, 6.35×۱۶mmSR or .25 auto and 6.35mm براونینگ
.۲۶ ۶٫۵ میلیمتر ۰٫۲۶۴ اینچ, ۶٫۷ میلیمتر ۶٫۵×۵۵mm, .260 رمینگتون فشنگ ها عموما تحت عنوان ۶٫۵ میلیمتر شناخته می شوند
.۲۷ ۶٫۸ میلیمتر ۰٫۲۷۷ اینچ, ۷٫۰۳۵ میلیمتر .۲۷۰ وینچستر, ۶٫۸ SPC
.۲۸۴ ۷ میلیمتر ۰٫۲۸۴ اینچ, ۷٫۲۱۳ میلیمتر .۲۸۰ Remington, 7mm-08 Remington, 7mm Remington Magnum, 7×۵۷mm Mauser, 7×۶۴mm معمولا ۷ میلی متر نامیده می شود.
.۳۰۸ ۷٫۶۲ میلیمتر ۰٫۳۰۸ اینچ, ۷٫۸۲ میلیمتر .۳۰ Luger (7.65 x 21mm Luger), .30-30 Win, 30 Herrett, .300 Whisper, .30-378 Weatherby, 7.63 Mannlicher-Schoenauer, 7.63 Mauser, .30 USA Rimless, .308 Corbon, .3-9 Savage, .30 Kurz, .300 AAC Blackout, 7.5mm Schmidt-Rubin, .300 Winchester Magnum, .30 Carbine, 309 JDJ, .30-06 Springfield, .30-06 JDJ, .307 GNR, .308 Winchester (7.62 x 51 Nato), .300 Weatherby Magnum, .30 Army (.30-40 Krag), 7.82mm Lazzeroni, and dozens more
.۳۱۱ ۷٫۹ میلیمتر ۰٫۳۱۱ اینچ, ۷٫۹۲ میلیمتر .۳۰۳ British, 7.62×۳۹mm Soviet, 7.62×۵۴mmR, 7.62×۲۵mm, 7.7×۵۸mm ۷٫۶۲×۵۴mmR is actually 7.92 mm (Mosin, SVD, PKM, etc.) The same applies to 7.62×۳۹mm (AK-47, AKM, etc.)
.۳۲۳ ۸ میلیمتر ۰٫۳۲۳ اینچ, ۸٫۲۰ میلیمتر ۸×۵۷mm IS, .325 WSM, 8mm Remington Magnum, 8 میلیمتر plastic (airsoft) BBs .۳۲ caliber rifle cartridges
.۳۳۸ ۸٫۶ mm ۰٫۳۳۸ اینچ .۳۳۸ Lapua, .338 Norma Magnum, .338 Winchester Magnum, .338-378 Weatherby Magnum C14 تیمبر وولف (نیروهایی کانادایی)
.۳۵۵ ۹ میلیمتر ۰٫۳۵۵ اینچ ۹mm Ultra, 9mm Bayard Long, 9mm Browning Long, 9mm Mauser, 9mm Winchester Magnum, 9mm Glisenti, 9mm Luger, 9 x 21mm, 9 x 23mm Winchester, 9mm Mi-Bullet, 9mm Steyr, .356 Team Smith & Wesson, 9mm Federal, 9mm x 25mm Dillon, 9mm Action Express
.۳۵۶ ۹ میلیمتر ۰٫۳۵۶ اینچ ۹mm Kurz (.380 ACP,), 9mm x 56mm Mannlicher-Schoenauer, 9mm x 57mm Mauser
.۳۶۳ ۹ میلیمتر ۰٫۳۶۳ اینچ ۹mm x 18mm ماکاروف
.۳۶۵ ۹٫۳ میلیمتر ۰٫۳۶۵ اینچ ۹٫۳×۶۲mm, 9.3×۶۴mm Brenneke, 9.3×۷۲mmR, 9.3×۷۴mmR
.۳۷۵ ۹٫۵ میلیمتر ۰٫۳۷۵ اینچ, ۹٫۵۳ میلیمتر .۳۷۵ H&H Magnum, 9.5×۵۷mm Mannlicher–Schönauer (.375 Rimless Nitro Express (RNE) × ۲¼)
.۳۵۷ ۹ میلیمتر ۰٫۳۵۷ اینچ .۳۸ Super, .38 Special, .357 Magnum, .357 SIG, .35 Remington, .357 in certain new Crosman precharged pneumatic (PCP) airguns. Handgun cartridges known as “38” are .357 caliber. Generally .357 for revolvers and rifles, .355 in autoloaders
کانال تلگرام فول کده
کالیبر چیه؟، کالیبر تفنگ چیست؟، Calibre چیست؟، کالیبر چه کاربردی دارد؟، کالیبر چند است؟، آموزش محاسبه کالیبر، قطر داخلی لوله اسلحه چه نام دارد، قطر خارجی گلوله چه نام دارد؟، کالیبر به چه معناست؟، کالیبر کلاشینکف چند است؟، What is Calibre، انواع کالیبر را نام ببرید، کالیبرهای مشهور را نام ببرید، واحد کالیبر چیست؟، واحد گلوله چیست؟، کالیبرهای مختلف را نام ببرید
تبلیغات

درباره نویسنده

هادی اکبرزاده

[ مدیر فول کده ]

علاقه‌مند به اشتراک‌گذاری اطلاعات در هر زمینه‌ای
برنامه‌نویس فول استک

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نظرات ثبت شده بدون دیدگاه